Varen in Nederland: wanneer heb je een vaarbewijs nodig?

Het wordt weer lekker weer in Nederland, de zon schittert op het water, je boot is klaar voor vertrek en je voelt de voorpret van het varen al voordat je aan boord stapt. Of misschien heb je altijd al gedroomd over het hebben van een eigen boot en de vrijheid van het varen. Voordat je de ankers mag uitgooien, is het belangrijk dat je weet wanneer je een vaarbewijs nodig hebt en wanneer niet. Gelukkig heb je dit niet voor elke boot nodig, maar de regels zijn duidelijk en streng. In dit artikel lees je waar en wanneer een vaarbewijs nodig is en waar je op moet letten voordat je vertrekt met een boot.

Wanneer heb je een vaarbewijs nodig: de basisregels

In Nederland zijn de regels vrij duidelijk. Je hebt een vaarbewijs nodig als het vaartuig langer is dan 15 meter óf sneller dan 20 kilometer per uur kan varen. Het kan dus zijn dat je zelfs voor een kleine, maar krachtige motorboot een vaarbewijs nodig hebt. Zelfs voor een opblaasboot kan een vaarbewijs vereist zijn. Ook als je niet van plan bent zo hard met de boot te varen, het vermogen is uiteindelijk doorslaggevend. Daarnaast is dit ook een verplichting voor pleziervaartuigen tussen de 15 en 25 meter lang. Wil je een boot besturen die langer is dan 25 meter? Dan heb je zelfs een zogeheten groot vaarbewijs nodig.

Heb je dus bijvoorbeeld een sloepje dat niet harder dan 12 kilometer per uur vaart en korter dan 15 meter is? Dan mag je deze zonder vaarbewijs besturen. Ga je echter met een jetski, waterscooter of motorboot het water op en gaat deze sneller dan 20 kilometer per uur? Dan heb je een vaarbewijs nodig.

Groot of klein vaarbewijs: wat is wanneer verplicht?

Voor varen op Nederlandse wateren bestaan er verschillende soorten vaarbewijzen, elk voor een bepaald type boot en voor een bepaald vaargebied. Over het algemeen heb je twee hoofdvarianten vaarbewijzen: een klein vaarbewijs en een groot vaarbewijs. Maar wanneer heb je een klein vaarbewijs nodig en wanneer heb je een groot vaarbewijs nodig?

Klein vaarbewijs

Voor de meeste recreatievaart heb je een zogeheten klein vaarbewijs nodig. Dit vaarbewijs is verplicht als je een snelle motorboot wilt besturen en als deze korter dan 15 meter is, maar sneller dan 20 km/h gaat en bij het besturen van pleziervaartuigen van 15 tot 25 meter lang. Belangrijk om te weten is dat er twee varianten van dit klein vaarbewijs zijn.

Klein vaarbewijs 1 is alleen geldig op rivieren, kanalen en meren. Als je met bovengenoemde vaartuigen op grotere wateren wilt varen, zoals het IJsselmeer, Markermeer, de Waddenzee en de Westerschelde, dan heb je klein vaarbewijs 2 nodig. Om klein vaarbewijs 2 te halen, moet je eerst slagen voor klein vaarbewijs 1. Met een klein vaarbewijs op zak leer je alles over de geldende regels, veilig varen, navigatie en betonning.

Groot vaarbewijs

Naast een klein vaarbewijs bestaat er ook een groot vaarbewijs. Deze heb je nodig voor grotere boten. Wanneer je vaart met boten of schepen van 40 meter of langer, is zo’n groot vaarbewijs verplicht. Meestal is dit alleen nodig in de beroepsvaart of voor commercieel gebruik, zoals boottochten of rondvaarten. Zo heb je een groot vaarbewijs nodig voor passagiersschepen, binnenschepen of wanneer je duw- of sleepboten bestuurt. Daarnaast geldt er vaak een minimumleeftijd, medische keuring en voldoende rijervaring voordat je op mag gaan voor dit vaarbewijs.

Wanneer heb je een vaarbewijs nodig in het buitenland?

Als je van plan bent om regelmatig in het buitenland te varen, dien je in de meeste Europese landen een internationaal vaarbewijs te halen. Dit heet het International Certificate of Competence, ook wel ICC genoemd. Met een klein vaarbewijs haal je ICC inland waters en met klein vaarbewijs 2 heb je recht op ICC inland and coastal waters. Weet je niet zeker welke certificaten en vaarbewijzen je nodig hebt waar jij wilt gaan varen? Zoek dan voor vertrek alle informatie op over lokale eisen en regels.

Nu je weet waar en wanneer een vaarbewijs nodig is, heb je altijd de juiste papieren op zak. Zo kun je veilig en verantwoord varen en kom je niet voor onaangename verrassingen te staan.